Uca
Na uca sai koya na taubi ni uca evei na wai drodro ni sa vakacalaitaki mai wai cawa ni macawalala ka qai lutu ena ruku ni kalavo. Na uca e dua na tiki levu ni italetale ni wai ka sa nona itavi me biuta e levu na wai savasava e Vuravura. E vakarautaka na wai me baleta na livaliva ena wai ni vale livaliva, iteitei vakasuasuataki, kei ituvaki veiganiti me baleta e vuqa na mataqali ni ivakarau ni bula.
Na vu levu ni kena buli na uca sai koya na wai e toso tiko ena tolu na vanua ni katakata kei na wai e duidui ka kilai me draki e liu. Kevaka e rauta na wai kei na toso cake, na uca e lutu mai na veitaratara o (o ira e kaukauwa na nodra toso vakadodonu cake) me vaka na kumulonimu (o kurukuru) ka rawa ni tuvanaki ki na veivanua uca ivau. Ena veivanua veiulunivanua, e rawa ni tau vakalevu na uca ena vanua e vakalevutaki kina na drodro cabecake ena loma ni yasa ni cagitabana ni vanua ena kena cecere ka vakasaurarataka na cagi suasua me vakalailaitaka ka lutu mai me vaka na uca ena yasa ni veiulunivanua. Ena yasa ni veiulunivanua kinacagi, na draki dravuisiga e rawa ni tiko ena vuku ni cagi mamaca e vakavuna na cabesobu drodro ka vakavuna na katakata kei na mamaca ni cegu levu. Na toso ni monsoni ikeli, se vanua ni veisoqoni ni draki katakata, e kauta mai gauna ni uca ki na draki savanua.
Na kena revurevu ni yanuyanu katakata ni korolevu e vakavuna na kena vakalevutaki na uca, ena levu kei na kena kaukauwa, ena cagi sobu ni veikoro lelevu. Na katakata ni vuravura e vakavuna talega na veisau ni ivakarau ni uca e vuravura raraba, oka kina na ituvaki suasua ena tokalau kei Vualiku Amerika kei na ituvaki mamaca ena vanua katakata. Na Antarctica e vanua dravuisiga duadua. Na ivakatautauvata ni uca ena veiyabaki e vuravura raraba ena dela ni qele e 715 mm (28.1 in), ia ena vuravura taucoko e cecere sara ena 990 na milimita (39 in). Na ivakarau ni veiwasei ni draki me vaka na ivakarau ni veiwasei ni Köppen e vakayagataka na ivakatautauvata ni uca ena veiyabaki me vukea na kena vakaduiduitaki na duidui ni matanitu ni draki. Na uca e vakarautaki ena kena vakayagataki na ivakarau ni uca. Na levu ni uca e rawa ni kilai ena rada draki.
E kilai tale ga se nanumi ni dau tau na uca ena so tale na vuravura, e rawa ni tiko kina na metani, neoni, asidi sulifuriki, se na ironi sara mada ga ka sega ni wai.
