Naba

Seti ni okati kina ena maliwa ni naba vakayago (ℕ), na naba taucako (ℤ), na veitiki tisimali (𝔻), na naba yalomatua (ℚ), na naba dina (ℝ), kei na naba vereverea (ℂ)

Na naba e dua na fika veika vakayagataki me wilika, vakarautaka, ka yacana. Na ivakaraitaki taumada sai koya na naba ni naba vakayago: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 se levu tale. Na naba yadua e rawa ni vakaraitaki ena vosa ena vosa ni naba se ena ivakatakarakara vakatabui e vakatokai na ena Vosa vakavalagi kacivi numerals, ena Vosa vaka-Viti e vakatokai na vosa vata ga me kena ivakaraitaki, "lima" e dua na vosa ni naba kei na "5" na naba veiganiti. Me vaka ni lailai ga na lisi ni ivakatakarakara e rawa ni vulici, e vakayagataki e dua na ivakarau ni naba me matataka e dua na naba ena dua na sala tuvanaki vinaka. Na matataki e dau vakayagataki vakalevu duadua sai koya na ivakarau ni naba ni Hindu–Arapea, ka rawa ni vakaraitaka e dua na naba taucoko sega ni cala ena kena vakayagataki e dua na isoqoni ni tini na ivakatakilakila, ka vakatokai na digidigi naba. E rawa ni vakayagataki na naba me baleta na wiliwili (me vaka na naba kadinala ni dua na isoqoni se seti), na yacana (me vaka na naba ni talevoni), me baleta na ota (me vaka na naba veitarataravi), kei kode (me vaka na ISBN). Ena kena vakayagataki vakalevu, e sega ni matata na kena duidui e dua na numerals mai na number e vakatakarakarataka ena Vosa vakavalagi. Ia ena Vosa vaka-Viti, e vakayagataka sara ga na vosa naba kei vata ga ka sega na kena duidui.

Ena fika, na vakasama ni naba sa vakarabailevutaki ena veisenitiuri me okati kina saiva (0), naba ca, naba yalomatua vaka dua na veimama $\left({\tfrac {1}{2}}\right)$, naba dina me vaka na yavu sikuea ni 2 $\left({\sqrt {2}}\right)$, kei pi (π), kei naba vereverea ka vakabalavutaka na naba dina ena dua na yavu sikuea ni −1, kei na kena cokovata kei na naba dina ena kena vakacurumi se kau tani na kena veivakavuqai. Na cakacakataka vata naba vakayacori ena cakacaka ni fika, na tamata kilai levu duadua ikuri, vakalailaitaki, veivakavuqataki, veiwasei, kei vakalevutaki. Na kena vulici se vakayagataki e vakatokai me maqusa, e dua na vosa ka rawa talega ni vakaibalebaletaka na naba icavacava, na vulici ni iyau ni naba.

Na kena raici na vakasama ni saiva me vaka e dua na naba e gadrevi kina e dua na veisau bibi ena filosofi, na kena vakatakilakilataki na sega ni dua na ka kei na dua na kena yaga. Ena loma ni ika 19 senitiuri, era tekivu bulia kina na daufika na veimataqali ivakarau e vakatokai nikua me isema ni alijibara, ka wasea eso na iyau ni naba, ka rawa ni laurai me vakabalavutaka na vakasama. E so isema ni alijibara era vakatokai vakamatata me naba (me vaka na naba p-adic kei naba vereverea sara) ni so tale era sega, ia oqo e levu cake na ka ni veivakadonui mai na dua na duidui ni fika.

Iwasewase lalai ni naba sega ni veiveisau.