Katakata

Ena thermodinamika, na katakata sa ikoya na igu me tokitaki se mai na ivakarau ni thermodinamika ena vuku ni dua na duidui ni katakata ena yasa ni iyalayala. Na ivakarau ni thermodinamika cakacaka sega ni tiko kina ni katakata.[1]
E dua na ivakaraitaki ni vakayagataki vakamatanitu vs. sega ni vakamatanitu e rawa ni rawati mai na iyaloyalo dodonu, ena kena na kau kaukamea e dua "vakadewataka katakata" mai na kena icavacava katakata ki na kena icavacava batabata, ia kevaka e vakasamataki na kau kaukamea me dua na ivakarau thermodinamika, sa qai vakatokai na igu e drodro tiko ena kau kaukamea me igu e loma, sega ni katakata. Na katakata kau kaukamea talega e vakadewataka tiko na katakata ki na kena wavolita, e dua na itukutuku dodonu me baleta ruarua na ibalebale kaukauwa kei vakaloloma ni katakata. E dua tale na ivakaraitaki ni kena vakayagataki vakaveitalia na vosa iwiliwili ni katakata, vakayagataki dina ga ni fisiki e vakamacalataka na katakata me vaka na veisautaki igu. E dodonu cake, e igu ni katakata oya tiko kina ena ivakarau se yago, me vaka e maroroi tu ena maikorosikopu diqiri ni galala ni ivakarau ni yavavala.[2]
Na katakata e dua na igu ena laveta ki na se mai na dua na ivakarau thermodinamika, ena dua na iwalewale e okati kina na ivakarau ni toso ni atomi maikorosikopu se na veika e veiganiti kei na makrosikopi.[3]Na ivakatakilakila vakamacala oqo e sega ni okati kina na veisau ni kaukauwa ena cakacaka ni thermodinamika se laveta levu. Vakamacalataki vakalevu, na katakata e oka ena dua na iwalewale na duidui igu e loma ena maliwa ni iotioti kei na itekitekivu ni ituvaki ni dua na ivakarau, kei na kena kau laivi na cakacaka e vakayacori ena iwalewale.[4] oqo na kena buli na imatai ni lawa ni thermodinamika.
Na vakarautaki ni kaukauwa e vakadewataki me vaka na katakata e vakatokai na calorimetry, vakayacori ena kena vakarautaki na kena revurevu ena ituvaki ni veimaliwai ni yago. Kena ivakaraitaki, na katakata e rawa ni vakarautaki ena levu ni aisi e waicala, se ena veisau ni katakata ni dua na yago ena vanua wavolita na ivakarau.[5]
Ena Ivakarau ni iuniti ni Veimatanitu (International System of Units, SI) na iuniti ni veivakarautaki me baleta na katakata, me vaka e dua na ivakarau ni igu, sa ikoya na jouli (J).
Veitikina
[veisau | edit source]- ↑ Van Wylen, Gordon; Sonntag, Richard (1978). Fundamentals of Classical Thermodynamics (Second edition, SI Version, Revised Printing ed.). Chapter 4.7, Definition of Heat: John Wiley & Sons. p. 76. ISBN 0-471-04188-2.CS1 maint: location (link)
- ↑ D.V. Schroeder (1999). An Introduction to Thermal Physics. Addison-Wesley. p. 15. ISBN 0-201-38027-7.
- ↑ Herbert B. Callen (1985). Thermodynamics and an Introduction to Thermostatics (2 ed.). John Wiley & Sons. http://cvika.grimoar.cz/callen/ Archived 17 Okotova 2018 at the Wayback Machine or http://keszei.chem.elte.hu/1alapFizkem/H.B.Callen-Thermodynamics.pdf Archived 30 Tiseba 2016 at the Wayback Machine , p. 8: Energy may be transferred via ... work. "But it is equally possible to transfer energy via the hidden atomic modes of motion as well as via those that happen to be macroscopically observable. An energy transfer via the hidden atomic modes is called heat."
- ↑ Callen, p.19
- ↑ Herbert B. Callen (1985). Thermodynamics and an Introduction to Thermostatics (2 ed.). John Wiley & Sons. http://cvika.grimoar.cz/callen/ Archived 17 Okotova 2018 at the Wayback Machine or http://keszei.chem.elte.hu/1alapFizkem/H.B.Callen-Thermodynamics.pdf Archived 30 Tiseba 2016 at the Wayback Machine , p. 8: Energy may be transferred via ... work. "But it is equally possible to transfer energy via the hidden atomic modes of motion as well as via those that happen to be macroscopically observable. An energy transfer via the hidden atomic modes is called heat."